Boot:
Daha Hizli Windows Açilisi ve Kapanisi
1-MSDOS.SYS dosyasinin dogru olarak ayarlanmasi
Problem:
Standart konfigürasyonda Windows, ihtiyaç duymadiginiz sürücüleri ve programlari da yükler, bunlar sadece boot islemini yavaslatir ve bellegi gereksiz yere isgal ederler.
Çözüm:
Boot sirasinda DOS bölümünün yönetiminden C: sürücüsündeki gizli MSDOS.SYS dosyasi sorumludur.Dosyayi görünür yapmak için Explorer'da Görünüm (Araçlar)/Klasör Seçenekleri/Görünüm menüsüyle "Gizli dosya ve klasörler" menüsünde "Tüm dosyalan göster (Gizli dosya ve klasörleri göster)" seçenegini isaretleyin ve Tamam ile onaylayin. Dosyayi düzenlemeden önce dosyanin yazma korumasini kaldirmaniz gerekiyor. Bunun için sag fare tusu ile dosyaya tiklayin ve Özellikler'i seçtikten sonra Salt okunur seçenegini iptal edin ve Tamam ile pencereden çikin. Dosya üzerinde degisiklik yapmak için simdi MSDOS.SYS üzerine çift tiklayin.Windows simdi size dosyanin hangi programla açilacagini soracaktir. Bunun için en iyisi Notepad'i (Not Defteri) seçin. MSDOS.SYS normal bir metin dosyasidir, boot islemini hizlandirmak için [Options] bölümüne su satirlari girin: Logo=0 Böylece açilista Windows logolarinin gösterilmemesini saglamis olursunuz. DblSpace=0 komutu Doublespace sürücüsünün yüklenmesini engeller. Bu seçenegi sadece sikistirilmis bir Doublespace sürücünüz yoksa kullanin. DrvSpace=0 sikistirilmis Drivespace sürücüleri için sürücünün yüklenmesini engeller.Eger bir SCSI sürücüsüne sahip degilseniz ayrica double buffer ayarini da iptal edebilirsiniz. Bunun için su satiri ekleyin: DoubleBuffer=0
2-AUTOEXEC.BAT ve CONFIG.SYS optimizasyonu
Problem:
Windows 95 ve 98 DOS açilis dosyalari AUTOEXEC.BAT ve CONFIG.SYS üzerinden ihtiyaç duymadiginiz real mode (gerçek kip) sürücülerini yüklüyor.
Çözüm:
Sag fare tusu ile dosyanin üzerine tiklayip Düzenle komutunu çalistirarak metin editöründe dosyanin açilmasini saglayin... "mode" komutunun bulundugu her iki satirin basina "rem" ifadesini ekleyip sistem açilisinda dikkate alinmamalarini saglayin. Sadece Windows altinda çalisiyorsaniz ve DOS komut istemine geçmiyorsaniz Türkçe klavye sürücüsü "keyb tr"yi de iptal edebilirsiniz. Zira Windows altinda buna ihtiyaç duyulmaz, isletim sisteminin kendi klavye sürücüleri vardir. Daha sonra CONFIG.SYS'ye çift tiklayin ve Notepad ile bu dosyayi düzenleyin, "display.sys" ve "country.sys" ile baslayan satirlarin önüne yine "rem" ifadesini ekleyip bunlari iptal edin.
3-Soundblaster Live'da SB16 emülasyonu iptali
Problem:
Yaygin olarak kullanilan bir ses karti olan SoundBlaster Live AUTOEXEC.BAT dosyasina, eski DOS oyunlarinda da çalisabilmesi için kartin Soundblaster 16 gibi kullanilabilmesini saglayan bir emülasyon sürücüsü kurar.Ancak bu sürücünün yüklenmesi biraz uzun sürebilir, eski DOS oyunlari ile isiniz yoksa bu sürücüyü iptal etmek isteyebilirsiniz, ama bu sanildigi kadar kolay degildir.
Çözüm:
Bu emülasyona sadece komut isteminden DOS oyunlarini çalistiriyorsaniz ihtiyaç duyarsiniz, diger durumlarda Windows sürücüsü devreye girer. SBEINIT.COM dosyasinin çalistirilmasini saglayan satiri AUTOEXEC.BAT dosyasindan silseniz veya basina REM ifadesini ekleseniz bile bir sonraki Windows açilisinda Soundblaster sürücüsü bu satirlari otomatik olarak tekrar ekler.Bu durumda SBEINIT.COM dosyasinin adini mesela SBEINIT.BAK olarak degistirmek ise yarayabilir.Bu durumda bir sonraki açilista sözkonusu dosyanin bulunamadigina dair bir hata mesaji çikar, yani program yüklenmez. Ikinci olasilik ise daha iyi bir çözüm: Denetim Masasi'nda Sistem ile Aygit Yöneticisi'ine ve ardindan "Creative Miscellaneous Devices" bölümüne girin."Creative SB16 Emulation"u isaretleyip Özellikler dügmesine tiklayin.Genel kartinda "Bu donanim profilinde devreden çikar" seçenegini isaretleyin ve Tamam dügmesine tiklayin. Aygit Yöneticisi simdi emülasyonu kirmizi bir çarpi ile isaretleyecektir.Bu ayari da Tamam ile onaylayin. Emülasyonu iptal ettiyseniz Blaster degiskeni SET BLASTER'i AUTOEXEC.BAT dosyasindan basina "rem" ifadesini koyarak iptal edebilirsiniz.Bu degisken sadece DOS için gereklidir,Windows ses kartinin kaynaklarini bundan bagimsiz olarak yönetir.
4-Programlarin otomatik açilislarini iptal etmek
Problem:
Çogu program standart olarak kendini Baslangiç dizinine kaydeder, yani Windows açilista bunlari otomatik olarak yükler.Ancak kullanicilarin istemedigi bazi programlar da açilista çogunlukla otomatik olarak yüklenir,bunlar sadece bos yere bellek alani tüketmezler,ayni zamanda Windows açilisini geciktirirler.Bu araçlara daha çabuk ulasabilmenin faydasi ise genelde azdir.
Çözüm:
Windows 9x maalesef programlarin otomatik olarak açilmasi için üç seçenek (yer) birden sunuyor:16 bitlik uygulamalar WIN.INI dosyasi üzerinden çalistiriliyor.Bu dosyayi herhangi bir text editörü ile düzenleyebilirsiniz.Açilista otomatik olarak baslatilan programlari [Windows] basliginda "load=" ve "run=" komutlari yaninda bulabilirsiniz.32 bitlik uygulamalar ise çogunlukla Registry'de kayitli olurlar. "HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run" ve "RunServices" dallarinda bu programlar listelenir.Programlari otomatik olarak çalistirabilen üçüncü öge ise Windows'un Baslangiç (Startup) dizinidir.Bu dizin Baslat menüsündeki Programlar altinda bulunur.Neyse ki Windows'ta tüm Autostart kayitlarinin merkezi düzenlenmesini saglayan bir araç bulunur.Sistem Yapilandirma Araci,Baslat menüsündeki Programlar/Donatilar/Sistem Araçlari ile ulasabileceginiz Sistem Bilgileri'nin bir parçasidir.Burada Araçlar menüsünde bu programi bulabilirsiniz.Baslat menüsündeki Çalistir komutundan "msconfig" girerek de daha hizli bir sekilde araca ulasabilirsiniz.Bu araçtaki degisik sekmelerle konfigürasyon dosyalarina erisebilirsiniz,ilgili kontrol kutucuklarini iptal ederek çalistirilan programlarin açilista iptal edilmelerini saglayabilirsiniz.
5-Windows 95/98 login penceresini iptal etmek
Problem:
Bir aga bagli degilseniz Windows'a girmek için çikan login penceresini görmek ve geçmek zorunda degilsiniz.Iptal dügmesine tiklayarak zaten herkes Windows masaüstüne ulasabiliyor, o yüzden bu pencere gereksiz ve sadece zaman kaybi olabilir.
Çözüm:
Çikan mesaji atlamak için Windows'tan, Baslat/Oturumu Kapat ile çikin.Login penceresi tekrar karsiniza çiktiginda yeni bir kullanici adi girin ve sifre alanini bos birakin.Tamam dügmesine tikladiginizda Windows sifrenin onaylanmasini isteyecektir Burada da hiçbir sey girmeyin ve Tamam'a tekrar tiklayarak pencereyi kapatin. Bir sonraki açilista login penceresi de karsiniza çikmayacaktir.
6-Windows 2000 ve NT login'lerini iptal etmek
Problem:
Tek basiniza bir bilgisayarda Windows NT/2000 ile çalisiyorsaniz her açilista çikan login pencereleri caninizi sikabilir.
Çözüm:
Registry'de degisiklikler yaparak Windows NT'nin login penceresini iptal edebilirsiniz. Bunun için HKEY_LOCAL_MAHINE\Software\Microsoft\Windows NT\Current-Version\Winlogon yolunu arayin ve Edit/New/String value ile üç yeni kayit olusturun: "AutoAdminLogon" kaydi "l" degeriyle, "DefaultUserName" kullanicinizin adiyla ve "DefaultPassword" sifresi ile tanimlanmalidir.Windows'un açilisinda artik otomatik olarak kendinizi sisteme tanitmis olursunuz.Kullaniciyi degistirmek isterseniz,NT'nin boot'u sirasinda [Shift] tusuna basili tutun.Dikkat: Otomatik login'le NT/2000'in bazi güvenlik mekanizmalarini da iptal etmis olursunuz,hem herkes artik verilerinize ulasabilir,hem de sifreniz açik text olarak herkesin okuyabilecegi sekilde kaydedilmis olur.Ayni seyler Windows 2000 için de geçerli, ancak burada Microsoft otomatik login islemini daha da basitlestirmis. Aginizda bir domain bulunmuyorsa Control Panelde "Users and Passwords" altindaki "Users" sekmesinde "Users must enter a user name and password to use this computer" seçenegini iptal etmeniz yeterli.
Reistry: Gizli Parametrelerle Ince Ayar
7-Eski Registry kaydinin geri yüklenmesi
Problem:
Bir program veya sürücünün kurulumundan sonra Windows sürekli olarak çöküyor veya baslatilamiyor.Denetim Masasi'ndaki Program Ekle/Kaldir menüsü ve Aygit Yöneticisi üzerinden de kaldirma islemi gerçeklestirilemiyor.
Çözüm:
Bu durumda sistem dosyalarinin eski sürümlerini kullanabilirsiniz.Windows 98 her açilista USER.DAT, SYSTEM.DAT, WIN.INI ve SYSTEM. INI dosyalarinin yedeklerini alir.Yeniden olusturmak için SCANREG.EXE DOS programi (Kayit Denetleyicisi) kullanilabilir.Komut istemini açin ve "scanreg /restore" komutunu girin.Simdi alinan yedeklerin olusturulma tarihleri ile birlikte görüntülendigi bir liste çikacaktir.Bunlar CAB uzantili dosyalara kaydedilmistir. Yön tuslari ile bunlardan birini seçin ve Geri Yükle'ye (Restore) basin.Bilgisayar yeniden baslatildiktan sonra seçili yapilandirma tekrar etkin olacaktir.
8-Registry kontrolü ve otomatik tamiri
Problem:
Bir programin kaldirilmasi sirasinda bilgisayar kilitlenmis.Bir sonraki açilista Windows bir VXD dosyasina ihtiyaç duydugunu söylüyor ve boot islemi sirasinda takilip kaliyor.
Çözüm:
Bu hata bir kaldirma islemi temiz bir sekilde bitmemisse ortaya çikar.Dosyalar silinse bile registry'de halen bunlarla ilgili bazi kayitlar kalmis olabilir.Windows 98, açilista otomatik olarak çalistirilan ve bu tip problemleri normalde kendiliginden düzelten bir kayit denetleyicisi ile geliyor.Ancak isletim sistemi daha açilmakta bile sorun çikariyorsa, elbette ki bu güvenlik mekanizmasi da yüklenemeyecek ve bir ise yaramayacaktir.Bu durumda DOS altinda tekrar SCANREG.EXE aracini kullanabilirsiniz,"scanreg /fix" komutuyla program kendiliginden registry'deki hatalari bulup ortadan kaldirir,böylece sisteminiz tekrar düzgün çalisabilir.
9-Uygulamayi kisayol menüsünden seçmek
Problem:
Windows,Registry'de uygulamalar ve dosya uzantilari arasindaki iliskilendirmeleri de kaydeder.Normalde bu pratik bir seydir,zira böylece ilgili uygulama bir dosyaya çift tiklanarak açilabilir.Dosyayi baska bir programla açmak istiyorsaniz izlemeniz gereken yol biraz daha dolambaçlidir.
Çözüm:
Bir dosyayi düzenlemek için baska bir program seçmek istiyorsaniz normalde [Shift] tusuna basili tutup sag fare tusu ile dosya üzerine tiklarsiniz ve açilan kisayol menüsünden "Birlikte aç"i seçersiniz.Registry'de bir kaydi degistirerek bunun için en azindan [Shift] tusuna basmaktan tasarruf edebilirsiniz.REGEDIT.EXE ile Kayit Düzenleyicisi'ni açin ve HKEY_CLASSES_ROOT\Unknown\shell\openas\command anahtarini bulun.Burada sag pencerede "Varsayilan" kaydina çift tiklayin ve çikan deger verisini arabellege kopyalayin.Daha sonra HKEY_CLASSES_ROOT\* anahtarina geçin. Burada "shell" adinda yeni bir anahtar (tus) onun içinde "openas" adinda baska bir anahtar ve bunun da içinde "command" anahtarini olusturun, "command"da "Varsayilan" kaydina çift tiklayin ve [Ctrl] + [V] ile içerigi çikan pencereye kopyalayin.Windows NT/2000 altinda simdi sadece "%SystemRoot%" ifadesini \system32'ye giden yolla degistirmelisiniz,mesela "c:\winnt". Kayit Düzenleyicisi'ni kapatin ve Windows'u yeniden baslatin.Bilgisayar yeniden açildiktan sonra artik bir dosya üzerine sadece sag tusla tikladiginizda da "Birlikte aç" seçenegi görünecektir ve dosyanin düzenlenmesi için istediginiz programi seçebileceksiniz. Windows Me ile Sistem Geri Yükleme Yeni Windows Millennium Edition'da eski sistem dosyalarinin geri yüklenmesi eski sürümler Windows 95 ve 98'e göre çok daha kolay bir sekilde gerçeklesiyor,isletim sisteminin Sistem Geri Yükleme (Restore) fonksiyonunu Baslat menüsünde Programlar/Donatilar/Sistem Araçlari altinda bulabilirsiniz,bu araç sadece registry ve her iki INI dosyasini geri yüklemekle kalmiyor,ayni zamanda kurulu programlarla birlikte tüm sistemi yedekleyip geri yüklüyor. Bir takvimden, hangi zamana ait Windows konfigürasyonunu geri yüklemek istediginizi seçebiliyorsunuz.Ayrica mesela yeni bir sürücünün kurulumundan önce ek geri yükleme noktalari koyabiliyorsunuz,böylece güncel konfigürasyonu kaydetmis oluyorsunuz.Windows Me bu verileri sürücüde "_RESTORE" adindaki gizli bir dizinde sakliyor.Kurulumdan daha birkaç gün sonra bile bu dizinin boyutu oldukça artabiliyor.Bu araç için çok fazla disk alanini heba etmemek için Sistem/Basarim/Dosya Sistemi altinda sistem geri yükleme için ne kadar yer rezerve edilecegini bir ayar çubugu ile ayarlayabilirsiniz,bu degeri ihtiyaçlariniza ve disk kapasitenize göre istediginiz gibi seçebilirsiniz.Eger Windows açilista problemler çikarirsa bilgisayarinizi bir boot disketi ile açmali ve sonra da 7. ipucunda da anlatildigi gibi \Windows\Command dizininden SCANREG.EXE programini çalistirmalisiniz.
10-DOS Komut istemine Explorer'dan geçmek
Problem:
Çogunlukla DOS penceresinde belli bir dizine geçmek gerekir.MS-DOS komut istemi ise standart olarak C:\Windows dizini ile açilir.DOS komutu "change directory" ile istediginiz bir dizine geçmek ise zahmetli ve sikicidir.
Çözüm:
Registry'de degisiklik yaparak MS-DOS penceresini dogrudan Explorer'dan istediginiz dizinin yoluyla açabilirsiniz.Bunun için REGEDIT.EXE kayit düzenleyicisini açin ve HKEY_CLASSES_ROOT\Directory\Shell dizinini bulun.Burada yeni bir anahtar (tus) olusturun ve buna "opennew" adini verin.Daha sonra sag pencere bölümündeki yeni kayda çift tiklayin ve deger olarak DOS-Prompt girin.Simdi yine "opennew" dahilinde yeni bir anahtar olusturun ve buna da "command" adini verin, "command" degeri için "c:\command.com /k cd %1" girin. Simdi de HKEY_CLASSES_ROOT\Drive\Shell dizinine geçin.Burada da önce "opennew adinda yeni bir anahtar olusturmali ve "DOS-Prompt" degerini vermelisiniz.Buna ek olarak "opennew" dahilinde "command" adinda baska bir anahtar olusturmali ve "c:\command.com /k cd %1 degerini girmelisiniz.Registry editörünü kapatin ve Windows'u yeniden baslatin.Reboot sonrasinda kisayol menüsünde (Explorer'da bir dizin üzerine sag tusla tiklayinca) "DOS-Prompt" adinda yeni bir komut bulacaksiniz.Fare ile bu kaydi seçerseniz ilgili dizinde bir MS-DOS komut istemi penceresi açilacaktir.
11-Simge yerlesimini kalici olarak kaydetmek
Problem:
Baska bir kullanici bilgisayarinizda çalismissa Windows'u yeniden baslattiktan sonra masaüstündeki simgeler kaymis veya silinmistir.
Çözüm:
Windows her kapanisinda masaüstündeki simgelerin güncel düzenini kaydeder ve bu konumu bir sonraki sistem açilisinda tekrar yükler.Baska bir kullanici bu arada simgeleri tasimissa size ait olan düzeni tekrar olusturmaniz için biraz ugrasmaniz gerekir.Bir Registry kaydi ile Windows'un kapanisinda ayarlarin kaydedilmesini iptal edebilirsiniz. Kayit Düzenleyicisi REGEDIT.EXE'yi çalistirin ve HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer anahtarina geçin.Bu dizinde "NoSaveSetting" adinda yeni bir DWORD degeri olusturun. Sag pencere tarafinda kayda çift tiklayarak yeni anahtara "l" degerini verin.
12-Windows NT ile daha hizli yeniden baslatma
Problem:
Windows NT'nin kapatilmasi çok uzun sürüyor.
Çözüm:
Windows NT'nin sadece boot asamasi diger isletim sistemlerine göre daha yavas degildir,ayni zamanda isletim sisteminin kapatilmasi da daha uzun sürer.Registry'deki bir kayitla dakikalarca süren kapanisi kisaltabilirsiniz.Ancak bunun için NT Service Pack 4 veya daha üstünün sisteminize kurulu olmasi gerekiyor. Registry'de HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\Winlogon anahtarini açin ve yeni string degeri olarak "EnableQuickReboot" girin ve "l" degerini verin ve Windows'u yeniden baslatin.Simdi [Ctrl] + [Shift] + [Alt] + [Del] tus kombinasyonu ile Windows NT'yi çok daha kisa bir zaman zarfinda kapatabilirsiniz,isletim sistemi daha sonra otomatik olarak tekrar baslar.Dikkat: Windows halen bellekte bulunan verileri yedeklemez.Bu yüzden önce tüm uygulamalari kapatin ve kapatma komutunu çalistirmadan güncel dokümanlari kapatin.
13-Kurulum artiklarindan sistemi arindirmak
Problem:
Dosyalar silinirken bazen yanlislikla bir programin kurulum rutininin Log dosyalari da silinebilir,bunun sonucunda programi Denetim Masasi'ndaki Program Ekle/Kaldir seçenegi ile kaldirmak mümkün olmaz.Gerçi artik program dizinini elle silebilirsiniz,ancak kurulu programlarin listesinde ilgili kayit halen kalir.
Çözüm:
Gereksiz kayitlari silmek için Registry'de HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Uninstall anahtarina geçin.Burada Denetim Masasi'nda kayitli tüm programlarin kayitlarini bulabilirsiniz.Simdi istediginiz anahtarlari kendiniz silebilirsiniz.
14-Baslat menüsünün animasyonunu iptal etmek
Problem:
Windows'un Baslat menüsüne bir animasyon entegre edilmistir.Baslat dügmesine tikladiginizda menü yukari dogru açilir.Bu gerçi göze güzel görünür,ancak alt menüler arasindaki dolasimi yavaslatir.
Çözüm:
Baslat menüsünün hareketlerini Registry'den ayarlayabilirsiniz.HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop dizinine geçin ve burada "MenuShowDelay" karakter dizisini arayin.Böyle bir dize degeri yoksa yenisini olusturun.Bu kaydin degeri menünün açilmasinin gecikme süresini milisaniye olarak belirler.Maksimum "65000" girebilirsiniz,"O" menüyü hemen açar.
15-[8+3] dosya adlarini devre disi birakmak
Problem:
Kisa dosya adlarinin olusturulmasi NTFS'yi çogunlukla gereksiz yere frenler.
Çözüm:
NTFS dosya sistemini Registry üzerinden etkileyebilir ve nadir olarak kullanilan fonksiyonlari iptal edebilirsiniz Bunun için HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\FileSystem dizinini arayin.Burada "NtfsDisable8dot3NameCreation" degerini bulabilirsiniz.Normalde bu anahtarin degeri "0"dir. Bu fonksiyonu "l" olarak degistirirseniz ve böylece etkin hale getirirseniz Windows NT/2000 uzun dosya adinin yaninda 8+3 formatinda da kisa bir dosya adinin olusturulmasindan vazgeçer.Bu dosya ve dizin adi,mesela Programlar için "Progra~l", sadece uzun dosya adlari ile anlasamayan 16 bitlik uygulamalar için gereklidir.Bu fonksiyonu iptal ederseniz dosya erisimi biraz da olsa hizlanacaktir.Varolan dosya adlari üzerinde bu fonksiyonun bir etkisi ise yoktur. TWEAK UI Hizli Registry Degisiklikleri Registry'nin dallanip budaklanmis anahtarlarinda kaybolmak istemiyorsaniz ve registry'de küçük degisiklikler ve ayarlar yapmak istiyorsaniz bunun için tasarlanmis bir program da kullanabilirsiniz.Microsoft,daha Windows 95 için bile Powertoys kapsaminda Tweak Ul aracini, bu yazida da anlatilan bazi registry degisikliklerini fare tiklamasi ile yapabilmek için, sunmustu.Tweak UI'yi Windows 98 CD'sinde \tools\reskit\powertoy dizininde bulabilirsiniz. Windows 98 SE'de ise maalesef mevcut degil.Ancak bu isletim sistemine sahip olanlar da Tweak UI'yi internet'teki download sitelerinden (www.microsoft.com, www. download.com gibi) indirebilirler.Tweak Ul Windows 95 ve sonrasindaki tüm isletim sistemlerinde çalisiyor. Araci kurmak için TWEAKUI.INF dosyasina sag tusla tiklamak ve Yükle komutunu çalistirmak gerekiyor.Tweak Ul'den çok daha basarili bir program ise yine freeware bir program olan X-Setup.Bu programla Windows sisteminizde yaklasik 400 degisiklik birden yapabiliyorsunuz, ancak bunlar sadece registry ile ilgili degiller.Bu programi da Ocak 2001 CHIP CD'sinde veya www.xteq.com web adresinde bulabilirsiniz.
Denetim Masasi: Aygit Çakismalarini Çözmek
16-Sari ünlem isaretlerini ortadan kaldirmak
Problem:
SoundBlaster AWE 32 modeli ISA veriyolunu kullanan bir ses karti monte ettikten sonra Windows'un Aygit Yöneticisi karti sari bir ünlem isareti ile isaretliyor ve aygitin çalismadigini söylüyor.Gerçekten de karttan herhangi bir ses çikmiyor.
Çözüm:
Özellikle eski ama plug&play (tak ve çalistir) uyumlu olmayan kartlarda çogunlukla diger aygitlarla interrupt çakismalari sözkonusu olabiliyor.PCI kartlardan farkli olarak ISA kart lar baska bir aygitla interrupt (kesme istegi) paylasamiyorlar ve bu yüzden Windows tarafindan devre disi birakiliyorlar.Böyle bir durumda ancak manuel bir müdahale sorunu çözebilir.Öncelikle Aygit Yöneticisi'ni açin ve çalismayan kartin kaydina çift tiklayin. Kaynaklar sekmesinde Windows, aygitin o an hangi interrupt'i kullandigini gösterir."Çakisan aygit listesi" alaninda Soundblaster AWE'nin hangi kartla kesme istegini paylasamadigini görebilirsiniz.Simdi "Otomatik ayarlari kullan" seçenegini iptal edin ve "Kesme istegi" kaydini isaretleyip Ayari Degistir dügmesine basin.Simdi yeni ve kullanilmayan bir IRQ seçtikten sonra Windows yeniden baslamak isteyecektir. Soundblaster AWE 32 ile ilgili bir ipucu daha: Bu kart PCI ethernet kartlari ile ayni kaynaklari kullanmasiyla ünlü,çogunlukla da bu çekismeden ethernet karti galip çikar ve ses kartindan herhangi bir ses alamazsiniz. Bu durumda az önce anlattigimiz ipucu da bir ise yaramaz.Pratikte karti yine de sorunsuz kurup çalistirabilmek için su yöntem kabul görmüstür: Önce sadece ses kartini takin ve daha sonra Windows'u kurun.Soundblaster AWE böylece normalde interrupt 5'i kullanacaktir.Daha sonra Windows'u kapatip ethernet kartini monte edin ve bilgisayari yeniden baslatip kartin sürücülerini kurun.'Windows ethernet karti (ag bagdastiricisi) için otomatik olarak baska bir bos interrupt verecektir.
17-BIOS Setup üzerinden Interrupt problemi çözümü
Problem:
Eski ISA kartlarinda çogunlukla Windows'un baska bir aygit için de ayni kesme istegini atamasi sözkonusudur.Bunun sonucunda kart çalismaz.
Çözüm:
Windows 95'ten beri isletim sistemi,interrupt veya DMA kanali gibi kaynaklarin dagitimini da üstlenmistir.Ancak bu isi kismen yetersiz olarak yerine getirir ve ISA kartlari çalismayabilirler.Böyle bir durumda kesme isteklerinin kontrolünü BlOS'a devretmeli ve burada elle kendiniz müdahale etmelisiniz."PnP/PCI Configurations" menüsünde (bunun adi BlOS'tan BlOS'a göre farkli olabilir) "PNP OS Installed" kaydini bulacaksiniz,bunun degerini "No" olarak ayarlayin.Daha sonra "Ressources Controlled By" seçenegini Manual olarak degistirin ve "IRQ Ressources" altinda ISA kartinin kesme isteginin BIOS tarafindan belirlenmesini saglayin.Bu da bir ise yaramazsa Windows'ta ayrica BlOS'un artik interrupt atanmasinda söz sahibi olacagini da belirtmeniz gerekiyor.Bunun için Aygit Yöneticisi'ni açin ve Sistem Aygitlari'nda "PCI yol" kaydina çift tiklayip Ayarlar sekmesinde "BIOS no. kullan" seçenegini isaretleyin.Tamam ile pencereyi kapatip Windows'u yeniden baslatin.
18-Windows'un çift tanidigi aygitlarin kaldirilmasi
Problem:
Yeni bir sürücü kurarak daha önce çalismayan bir aygiti hayata döndürdüyseniz Aygit Yöneticisi'nde bu aygitla ilgili iki kayit birden olabilir.Ancak kart kismen çalismayabilir.
Çözüm:
Böyle bir durumda ilgili aygit için iki kaydi da silin ve Windows'u yeniden baslatin. Plug&Play destegi sayesinde isletim sistemi bir sonraki açilista karti taniyacak ve sürücüleri kuracaktir -zira bu sürücüler de artik daha önce oldugu gibi sistemde mevcuttur.
19-Windows 2000'de ACPI PC'yi devre disi birakmak
Problem:
Windows 2000 yeni bir bilgisayari ACPI-PC olarak tanir.Daha sonra isletim sistemi tüm PCI kartlari için interrupt 9'u ayarlar.Sonuçta SCSI yazicilarla CD yazmada sürekli buffer underrun hata mesajlari ile karsilasilir.
Çözüm:
Windows 2000, ACPI'yi (Advanced Configuration and Power Management Interface) tam olarak destekleyen ilk isletim sistemi.Bu standart plug&play için avantajlar sagliyor ve bilgisayar için gelismis bir güç yönetimi fonksiyonu sunuyor.Genelde bunlar sorunsuz çalisir da. Birçok aygitin tek bir interrupt'i paylasmasi da spesifikasyonlara uygundur,daha dogrusu böyle öngörülmüstür.Ancak yukarida tarif edildigi gibi kismen problemler de ortaya çikabilir. Windows 2000 maalesef bir ACPI bilgisayarinda interrupt'larin baska adresler bos olsa bile manuel olarak degistirilmesine izin vermiyor.Böyle bir durumda bilgisayari Standard PC olarak ayarlamak tavsiye edilir.Bunun için de degisik olanaklar var.En basiti Windows kurulumundan önce ACPI fonksiyonlarini BlOS'tan iptal etmek.Maalesef çogu BIOS sürümleri ise buna izin vermezler.Siz de BlOS'un engeline takildiysaniz ikinci yolu deneyebilirsiniz: Windows 2000 kurulum sirasinda ek SCS bagdastiricilarinin kurulumu için [F6] tusuna basmanizi istediginde bu tus yerine [F5]'e basin. Böylece karsiniza standart bazi bilgisayarlarin bir listesi çikacaktir.Burada Standard PC'yi seçin.Windows 2000'i komple bastan kurmak istemiyorsaniz geriye sadece bir yol kaliyor: Aygit Yöneticisi'ni açin ve Computer altinda ACPI PC'yi isaretleyin.Action menüsünde Properties'e tiklayin ve Driver sekmesine geçin.Simdi "Update Driver" dügmesine ve sonra da "Next" dügmesine tiklayin ve "Display a list of the known drivers for this device so that i can choose a specific driver" seçenegini etkinlestirdikten sonra tekrar "Next"e tiklayin ve bir sonraki pencerede "Show all hardware of this device class" seçenegini etkinlestirin.Pencerenin sag tarafinda simdi "Standard PC'yi seçin ve "Next" dügmesine basin. Birkaç uyari ve onaylamadan sonra Windows yeni sürücüyü kuracak ve sistemin yeniden baslatilmasini isteyecektir.Bu sirada tekrar donanim algilamasini çalistiracaktir.Masaüstü tekrar göründügünde aygitlar birçok interrupt'a dagitilmis demektir.Microsoft'un, ACPI'nin iptal edilmesi ile ilgili bu yolun uygulanmamasi gerektigini israrla belirtmesine dikkat edin.Pratikte gerçi bu yöntem her zaman ise yarar,ancak bunun için kimse size bir garanti veremez,bu islem Windows kurulumunuzun bozulmasina ve sistemin açilmamasina da neden olabilir. Sistem Araçlari: Bedavaya Mükemmel Konfigürasyon
20-Windows'un akillica yeniden kurulmasi
Problem:
Isletim sisteminin kurulumundan birkaç ay sonra sistemin çalismasinda gözle görülür bir yavaslama oluyor.
Çözüm:
Ne kadar çok program kurarsaniz,Windows da o kadar çok yavaslar,maalesef bunu degistirmek mümkün degil.Bunun suçlusu bir yandan Registry'ye eklenen yeni kayitlar,diger yandan da her uygulamanin sabitdiske kopyaladigi sistem dosyalaridir.Maalesef programlarin kaldirilmasi (uninstall) da çogunlukla isletim sisteminin daha hizli çalismasini saglamaz,zira registry'de halen artik kayitlar kalmaya devam eder ve bunlar her açilista tekrar yüklenirler.Ne yaparsaniz yapin sonunda isletim sistemini bastan kurmak en iyi çözüm gibi görünecektir.Yine de bu isi biraz basitlestirebilirsiniz. Windows kurulumundan önce sabitdiskte 500 MB ile 1GB arasinda bir partition olusturun ve bunu sadece yedeklemeler için kullanin.Daha sonra Windows'u sizin için en uygun olan konfigürasyonda kurun.Ayrica donanimlariniz için en yeni sürücüleri temin edin ve bunlari kurun.Denetim Masasi'nda Sistem kaydini açin ve burada Basarim/Sanal Bellek'e tiklayin. "Sanal bellek ayarlarini kendim belirleyeyim."seçenegini etkinlestirin ve takas dosyasinin baska bir sabitdiske kaydedilmesini saglayin.Bilgisayarinizda en az 128 MB RAM varsa sanal bellegi komple iptal edebilirsiniz de.Gerçi buna mutlaka gerek yok,ancak böylece yedekleme sirasinda daha az bellek alani kullanilmasini saglarsiniz ve ilerde verilerin geri yüklenmesini hizlandirmis olursunuz.Windows Explorer ile her iki sistem dizini "C:\Windows" ve "C:\Program Files" dizinlerini baska bir sürücüye kopyalayin ve bunlarin isimlerini mesela "Xwindows" ve "Xprogram Files"olarak degistirin. Windows'un ilerde tekrar orijinal hale gelmesi için her iki X dizinini Explorer ile C: sürücüsüne kopyalayin.Daha sonra "Program Files" dizininin adini "Old Program Files" ve "Xprogram Files" dizinin de adini "Program Files" olarak degistirin.Bilgisayari yeniden baslatin ve komut isteminde açin. "ren" DOS komutunun yardimiyla "Windows" dizininin adini "Oldwin" ve "Xwindows" dizininin de adini "Windows" olarak degistirin.Bilgisayari bir kez daha yeniden baslattiktan sonra eski Windows konfigürasyonunuza tekrar sahip olabilirsiniz.Simdi "Old Program Files" ve "Oldwin" dizinlerini silebilirsiniz.Windows'un yedeklenmesi, eger bilgisayarinizda ikinci bir isletim sistemi varsa, çok daha çabuk gerçeklesebilir.Ikinci sistemden "Program Files" ve "Windows" dizinlerini baska bir yere kopyalayabilir ve ilerde tekrar geri alabilirsiniz.
Arka Kapidan DOS'a Boot
Yeni Windows Me, saf bir DOS ortamina boot etmeye izin vermiyor. Bunun nedeni isletim sisteminin bu sekilde kilitlenmelere karsi daha güvenli olmasi, zira açilista artik 16 bitlik sürücüler yüklenmiyor. Ancak diger yandan da bazi çok önemli DOS programlarinin da kullanilmasi mümkün olmuyor, mesela BIOS için Flash güncelleme araçlari kullanilamiyor. Windows'un Millennium Edition'u yine de bir boot disketi yaratmayi sagliyor. Bu seçenegi her zaman oldugu gibi Denetim Masasi'nda Program Ekle/Kaldir - Baslangiç Disketi altinda bulabilirsiniz. Disket daha sonra açilis menüsünde CD-ROM sürücülü ve sürücüsüz alisildik seçeneklerin yaninda bir de En Basit Önyükleme seçenegini sunar. Bu mod özellikle sürücülere karsi hassas BIOS güncellemeleri için tavsiye edilir.
21-Registry'ye gizli bir komutla ince ayar yapmak
Problem:
Zamanla Registry dosyalarinin boyutu giderek artar ve Windows açilisi da giderek yavaslamaya baslar.
Çözüm:
SCANREG.EXE kayit denetleyicisi belgelenmemis bir parametre sunuyor,böylece Registry'deki kullanilmayan yerler siliniyor ve veri tabaninin boyutu azaliyor. Bilgisayari DOS komut isteminde açin ve su komutu girin: "scanreg /opt".
22-DLL dosyalarinin çakismasini önlemek
Problem:
Eski bir Sharewvare programini kurduktan sonra sürekli olarak sistem kilitlenmeleri ile karsilasiyorum.Uninstall rutini de çalismiyor.
Çözüm:
Özellikle eski programlar bazi DLL dosyalarinin kendilerine ait sürümlerini sisteme kopyalamayi ve böylece Windows 98'in yeni dosyalarinin üzerine yazmayi seviyorlar. islevsellikleri farkli oldugu için,Windows bu dosyalara eristiginde sistem çökmeleri meydana gelebilir,isletim sistemi bu yüzden sürekli olarak en önemli DLL dosyalarini gözetler ve degistirildiklerinde \Windows\Sysbckup dizininden bir sonraki açilista otomatik olarak bunlari geri yükler.Ancak bu da çok mükemmel bir sekilde gerçeklesmez.Windows 98'e entegre edilmis "Sistem Dosyasi Denetleyicisi" ile çok güzel bir sekilde degistirilmis DLL dosyalarini tespit edebilirsiniz. Programi Baslat menüsünde Programlar/Donatilar/Sistem Araçlari/Sistem Bilgisi/Araçlar altinda bulabilirsiniz.Program açildiktan sonra önce Ayarlar dügmesine tiklayin ve burada "Degisen dosyalari denetle" ve "Silinmis dosyalari denetle" seçeneklerini isaretleyin.Tamam ve Baslat dügmelerine tiklayarak arama islemini baslatin. Sistem Dosyasi Denetleyicisi bulunan sistem dosyalarinin tarihini bir kontrol dosyasindaki tarihlerle karsilastirir.Eger degisen bir sey varsa size bir uyari gösterilir ve ne yapilmasi gerektigi sorulur.Burada, kontrol dosyasini güncellemek,orijinal dosyayi Windows CD'sinden geri yüklemek,uyariyi dikkate almamak veya degistirilen tüm dosya sürümlerini kontrol dosyasina aktarmak gibi seçenekleriniz var.Orijinal dosyanin geri yüklenmesine karar verdiyseniz program isteginize bagli olarak varolan dosyalarin bir yedegini de alabiliyor. Dikkat: Mesela Windows 98 altinda MS Office 97 kuruluysa bu araç daha eski tarihlere sahip bazi sistem dosyalari buluyor.Orijinal dosyalari tekrar sisteme geri yüklerseniz MS Office artik çalisamaz hale geliyor.Baska programlar da mesela CAPI2032.DLL dosyasinin kendilerine ait sürümlerini sisteme yükleyebiliyorlar,bunun da ayni sekilde silinmemesi veya degistirilmemesi gerekiyor.Sistem Dosyasi Denetleyicisinin sonuçlarina bu yüzden çok dikkat etmek gerekiyor.Eger yanlis bir dosya güncelleme isleminde bulunursaniz Windows konfigürasyonunuzu tamir edilemeyecek bir duruma getirebilirsiniz.Probleminizi çözmek için özellikle 1995 ve öncesi tarihli dosyalara dikkat edin ve bunlari Windows'un kendi dosyalari ile güncelleyin.Sistem Dosyasi Denetleyicisi'nin ayrica her degisikliklte bir güvenlik yedegi almasini da saglayin.
23-Sürücüyü FAT32 dosya sistemine çevirmek
Problem:
DOS'tan kalma dosya sistemi FAT16 gereksiz yere sabitdisk alaninin kaybina neden olur,zira birkaç baytlik küçük dosyalar için bile sürücü kapasitesine bagli olarak 32 KB'a kadar disk alani isgal edilmesine yol açar.
Çözüm:
Dosya sistemi bir sürücüdeki dosyalari ingilizce'de cluster adi verilen eslestirme birimleri ile yönetir.16 bitlik bir dosya sistemi olarak FAT16 bu eslestirme birimlerinin maksimum 65.536 tanesini kontrol altinda tutabilir.Bu dosya sisteminde sürücülerin 2 GB'lik bir kapasiteye sahip olabilmeleri için her bir cluster'in 32 Kbyte boyutunda olmasi gerekir. l KByte boyutunda bir dosyayi bu tip bir sürücüye kopyaladiginizda otomatik olarak tüm bir cluster'i isgal edecektir.Yeni bu dosyanin disk alani ihtiyaci 32 Kbyte'a çikacaktir,ancak bunun 31 Kbyte'i bosa gitmis olacaktir.Büyük dosyalar birden çok cluster'a dagitilirlar, burada da dizinin en son birimi gereksiz yere disk alani isgal edecektir.Disk alaninizin bos yere heba olmasini istemiyorsaniz FAT32 dosya sistemine terfi etmelisiniz.FAT32 teorik olarak yaklasik 4.3 milyar cluster'a kadar yönetebiliyor ve bunlarin boyutu da çok daha az olabiliyor.Windows standart olarak bir birimin FAT32'deki boyutunu 4 Kbyte olarak ayarliyor. Yani l Kbyte boyutunda bir dosya kaydedilince sadece 3 KB bosa gitmis oluyor.Özellikle metinler veya internet'ten çektiginiz resimler gibi birçok küçük dosyayi diskinize kaydetmisseniz FAT32'ye terfi etmek size birkaç MB daha fazla disk alani kazandiracaktir. Windows 98'de, FAT16 dosya sistemini FAT32'ye dönüstürebileceginiz bir araç mevcut.Sürücü Dönüstürücü'sünü (FAT32) Programlar/Donatilar/Sistem Araçlari altinda bulabilirsiniz.Ancak ne Windows 95'in ilk sürümünün,ne de Windows NT'nin bir FAT32 sürücüsüne erisemeyecegini ve kullanamayacagini unutmayin.Windows Millennium'da ise bu aracin DOS sürümünü kullanmaniz gerekiyor.Baslat/Çalistir ile CVT.EXE dosyasini çalistirin.
24-Internet Explorer'i sistemden kaldirmak
Problem:
Netscape Navigator ile sörf yapmayi daha çok seviyorsunuz veya bir internet baglantisina sahip degilsiniz.Bu yüzden internet Explorer'i kullanmak istemiyorsunuz,ancak Windows 98 ile birlikte internet Explorer da sisteme otomatik olarak yükleniyor.
Çözüm:
Windows 98'den beri Internet Explorer isletim sisteminin sabit bir parçasi ve bu bileseni Denetim Masasi'ndaki Program Ekle/Kaldir menüsü ve Windows Kur sekmesinden de kaldirmak mümkün degil. Ancak elbette ki çareler tükenmiyor, özellikle de internette. 98lite adindaki küçük bir Freeware programiyla Windows Kur'daki kaldirilabilecek programlarin listesini daha çok yer ve bellek alani isgal eden bilesenlerle genisletebilirsiniz. Bu yeni liste internet Explorer, Windows Sistem Bilgisi ve standart olarak yüklenen ve açiklamalar ve kurulum için ipuçlari veren README dosyalarini da içeriyor. Programin kurulumundan sonra Windows Kur sekmesindeki kontrol kutucuklarini iptal ederek gereksiz buldugunuz modülleri sistemden kaldirabilirsiniz, ve gerekirse ilerde tekrar kurabilirsiniz. Kaldirdiginiz bileseni geri yüklemek için sadece Windows 98'in CAB dosyalarina ihtiyaciniz var, zira Windows bilesenlerinin sadece orijinal CD'den kopyalanmalari gerekiyor. internet Explorer'i 981ite programinin yardimiyla uninstall ederseniz Desktop'ta Windows 95'in eski Explorer'i ile karsilasirsiniz.Bu programi Ocak ayinin CHIP CD'sinde veya www.98lite.net adresinde bulabilirsiniz.
WINDOWS
Çalismanizi Hizlandirin
25- Gereksiz Donatilar'i sistemden kaldirin
Problem:
Ne kadar çok program ve görsel desktop motifini Windows altinda kalici olarak çalistirirsaniz, sisteminiz de o kadar yavaslayacaktir.
Çözüm:
Windows'a ne kadar çok bos bellek alani kullanima sunarsaniz sistem de o kadar hizli çalisir, bu genel bir kuraldir.Özellikle de bilgisayarinizda 32 Mbyte veya daha az RAM varsa varolan kaynaklarin kullaniminda daha tasarruflu olmalisiniz.Artalanda çalisan programlar ve görevler de islemcinin hesap gücünden çalarlar.Burada da sadece en gerekli olanla kisitli kalmali ve incik boncuk seylerden uzak durmalisiniz.Bununla ilgili birkaç ipucu: Ekran koruyucunuzu iptal edin. Günümüz monitörlerinde zaten artik gelismis güç yönetimi ve koruma fonksiyonlari var ve ekranda uzun süre hareket olmayinca resmin kazinmasi gibi bir tehlike sözkonusu degildir. Bu araçlar bu yüzden pratik bir faydaya sahip degiller ve sadece bir oyuncaklar.Bunun yerine daha iyisi Denetim Masasi'ndaki Güç Yönetimi'ni kullanarak monitörünüzün belirli bir süre sonunda kapatilmasini saglayin.Belleginizi masaüstü için artalan resimleri veya desktop motifleri ile doldurmayin. Özellikle etkin masaüstü içerikleri gerçek kaynak canavarlaridir.Standart olarak kurulan ve her açilista yüklenen Görev Zamanlayici'yi iptal etmek için bu penceredeki Gelismis menüsünden "Görev Zamanlayiciyi Kullanmayi Durdur" seçenegine tiklayin.Ekran ve ses kartlari için kurulum programlarinda ek araçlarin yüklenmesinden vazgeçin ve sadece gerekli sürücü dosyalarinin kurulmasini saglayin.Düzenli araliklarla "Sistem Yapilandirma Araci" hangi programlarin ve sürücülerin Windows tarafindan otomatik olarak yüklenecegini kontrol edin.
26-Sabit takas dosyasinin ayarlanmasi ve silinmesi
Problem:
Windows takas dosyasinin boyutunu sürekli olarak güncel anabellek ihtiyacina göre dinamik olarak ayarlar. Bu siradaki sabitdisk erisimleri ise uzun zaman alabilir.
Çözüm:
Bilgisayarinizin normal anabellegi yüklü uygulamalar ve dosyalar için yeterli gelmezse, Windows o an kullanilmayan verileri Windows dizinindeki WIN386.SWP adli takas dosyasina (swap file) aktarir.Ayni anda ne kadar çok uygulama çalistirirsaniz bu dosyanin boyutu da o kadar artar.Programlari kapattiginizda da dosya tekrar küçülür.Takas dosyasina bu tür sürekli erisimler isletim sisteminin oldukça yavaslamasina neden olur.Bilgisayarinizda 128 Mbyte veya daha fazla bellek varsa takas dosyasini normalde iptal de edebilirsiniz.Bunun için Denetim Masasi'nda Sistem kaydina girin, Basarim sekmesine geçin ve Sanal Bellek dügmesine tiklayin.Daha sonra "Sanal bellek ayarlarimi kendim belirleyeyim." ve "Sanal bellegi devreden çikar." seçeneklerini isaretleyin.Tamam dügmesine tiklayin ve çikan güvenlik sorgusunu onaylayip Windows'u yeniden baslatin.Normal Office uygulamalariyla bu ayarda herhangi bir sorunla karsilasmazsiniz.Ancak Photoshop gibi büyük dosyalarla çalisan grafik programlari veya AGP port üzerinden anabellege kaplama (texture) aktaran 3D oyunlar problemler çikarabilirler.Bu tip programlarla çalismak zorundaysaniz baska bir yol izleyin: Kisisellestirilmis sanal bellek ayarlarinda "En az:" ve "En çok:" için ayni degerleri girin. 150 veya 200 MB'lik bir takas dosyasi genelde yeterli olacaktir.Bu degisiklik bile Windows'un daha hizli çalismasini saglayacaktir,zira dosyanin boyutunu sürekli olarak yeniden ayarlamak zorunda kalmayacaktir.Yine de bellegin yeterli olmadigina dair bir mesaj alirsaniz takas dosyasinin boyutunu artirabilirsiniz.ikinci bir sabitdisk sisteminizde kuruluysa takas dosyasinin ayrica bu diske kaydedilmesini saglayabilirsiniz.Bunun için "Sabit disk:" alaninda uygun sürücüyü seçin.Böylece ayni diskte veriler yüklenirken ayni zamanda takas dosyasinin da tasinmasini engellemis olursunuz,bu da çalisma hizini artiracaktir.
27-Windows yazi tiplerinin sayisinin sinirlandirilmasi
Problem:
Çogu program Windows'a ek yazi tipleri yüklüyor,bunlar açilista otomatik olarak yükleniyorlar ve gereksiz yere birkaç MB anabelleginizden çalabiliyorlar.
Çözüm:
Eger bir grafik tasarimcisi degilseniz,hizli bir Windows sistemi sizin için yüzlerce çesit yazi tipinden birini seçebilme lüksünden daha önemli olmalidir.Windows zaten halihazirda 30 degisik yazi tipi yüklüyor.Bunlardan her biri ortalama 200 KB bellek alani harciyor,yani daha bastan anabelleginizin 6 MB'ini yazi tipleri için feda ediyorsunuz.Bunun daha da artmamasini saglamalisiniz.Bu yüzden kurulumlari sirasinda her uygulamanin sisteme baska fontlar kopyalamasina izin vermeyin.Yazici (printer) sürücüleri de çogunlukla kendi fontlarini yüklemek isterler,bunlarin da kurulumuna izin vermeyin.Yine de zaman zaman baska, gereksiz yazi tiplerinin sisteminize yüklenip yüklenmedigini kontrol etmeniz iyi olur.Bunun için Denetim Masasi'ndaki Yazi tipleri simgesine çift tiklayin ve yazi tipleri listesini tek tek kontrol edin.TrueType yazi tipi olmayan her fontu (TrueType fontlari simgelerindeki çift "T" simgesinden taniyabilirsiniz)silebilirsiniz.Ayni sey Windows standartyazi tipleri Times New Roman, Arial, Courier, Marlett ve Verdana için geçerli,bunlari sakin silmeyin.Diger TrueType yazitiplerini ise gönül rahatligi ile silebilirsiniz.Bunun için yazi tipi yönetiminin yanisira Explorer penceresini açin ve sürükle ve birak yöntemiyle istemediginiz fontlarin simgelerini bos bir dizine tasiyin.Böylece ilgili fontlar sisteminizden kaldirilmis olur ve gerekirse ilerde bunlari tekrar kurabilirsiniz.
28-NT/2000'de uygulamalarin önceliklerini degistirmek
Problem:
Windows NT/2000 altinda rahat bir sekilde hesap yogunluklu grafikleri ve resimleri düzenlemek istiyorsunuz.Buna paralel acil olarak MP3 dosyalari encode etmeniz gerekiyor,bu da isinizi oldukça yavaslatiyor.
Çözüm:
Windows NT/2000 altinda çalisan tüm görevlere (process) bir öncelik (priority) atanmistir. "Windows NT Task Manager"da o an etkin olan tüm görevlerin hangi öncelikle çalistiklarini görebilirsiniz.Bu araci çalistirmak için önce [Ctrl] + [Alt] + [Del] tus kombinasyonunu uygulamali ve sonra da Task Manager dügmesine tiklamalisiniz.Çalisan uygulamalardan birini hizlandirmak istiyorsaniz buna daha yüksek bir öncelik verebilirsiniz.Bir görevin adindan onun hangi uygulamaya ait oldugu hemen anlasilamayabilir.Bu yüzden en iyisi Applications sekmesine geçin. Burada sag fare tusu ile hizlandirmak istediginiz uygulamaya tiklayin ve açilan kisayol menüsünden "Go To Process"i seçin.Simdi geçilen Processes sekmesinde isaretli göreve ayni sekilde sag fare tusu ile tiklayin ve Set Priority'yi seçin. Simdi dört dereceden birini seçebilirsiniz: Low, Normal, High, Realtime.Önceligi belirledikten sonra sistem stabilitesinin tehlikeye girecegine dair bir mesaj alirsiniz.Önceligi yine de degistirmek isteyip istemediginizle ilgili soruya ise olumlu cevap verin.Bir görevin önceligini degistirmek sadece ilgili uygulama çalistigi sürece geçerlidir.Programi kapatip bilgisayari yeniden baslattiginizda daha önce hizlandirilmis olan görev yine normal önceligi ile çalismaya devam edecektir.
SABITDISK ERISIMLERINI OPTIMIZE ETMEK
Sabitdisk Defragmantasyonu Sabitdisk kapasitesi günümüzde çok önemli bir role sahip degilse de önlerdeki bir yer her zaman talep görür.Size,sabitdisk birlestirmesinde nelere dikkat etmeniz gerektigini açikliyoruz. Windows kurulumunun üzerinden ne kadar geçmisse sisteminiz o kadar yavaslar,ayni zamanda sabitdisk de ilk günkü performansi ile çalismayacaktir.Bunun nedeni donanim degil,Windows dosya sistemlerinin bir özelligidir:Yeni eklenen programlar ve dosyalar sikça fragmante edilmis (daginik) olarak kaydedilir.Bu ne demektir? Windows'u taze kurduysaniz tüm dosyalari diskin basina kopyalanacaktir ve bu veriler bu sekilde arka arkaya siralanacaktir. Ayni sey ilk kurulan programlar için de geçerlidir. Ancak ilerde dosyalar veya programlar sildiginizde bosluklar olusacaktir, dosya sistemi bunlari yeni kurulan programlar veya diger dosyalarla dolduracaktir. Eger bu bosluklar bir dosya için yeterli degilse kalan kisim diskin baska bir yerine kaydedilecektir. Mesela büyük bir EXE dosyasi, mesela WINWORD.EXE, yüklenmesi gerektiginde disk kolu bu durumda parçalari bulmak için daha fazla zorlanacaktir. Defrag programlari dosyalarin her bir parçasini tekrar biraraya getirirler ve böylece yükleme süresini kisaltirlar. Ayrica çogu araç bazi dosyalari diskin basina tasimayi da saglarlar,bu da ilgili programlarin daha hizli açilmalarini saglar. Yani bu programlar dosyalari komple yeniden düzenlerler.Windows 98 sistem araçlari arasindaki Disk Birlestiricisi (Defrag) araci bu is için uygun,ancak basit bir fonksiyon kapsamina sahip.Bu araç dagilmis verileri toparliyor ve varolan tüm dosyalari arada bosluk olmadan büyük bir blokta birlestiriyor.Ayrica en sik olarak kullanilan EXE dosyalarini taniyabiliyor ve da- ha hizli baslamalari için sabitdiskin basina yerlestiriyor.Araç gerekli bilgileri C:\Windows\Applog dizinindeki OPTLOG.TXT dosyasindan aliyor.Symantec'in Norton Utilities (yaklasik 50 dolar, www.symantec.com) gibi ticari defrag programlari çok daha fazla islevsellige sahipler.Bu araç paketi mesela takas dosyasinin diskin basina kaydedilmesini ve en önemli dizin ve dosya türlerinin seçilebilmesini sagliyor.
|